--------------- <> -----------------
--- KHOA HỌC - CÔNG NGHỆ - GIÁO DỤC - VIỆC LÀM ---
--- Học để đi cùng bà con trên thế giới ---

Tìm kiếm trong Blog

Excel (4) - Hàm điều kiện

Bài trước: Excel (3) - Làm quen với Hàm
-----

Bài 4. Hàm điều kiện

Tới bài học này, bạn đã:

- Làm quen với các ô dữ liệu

- Thực hiện được các phép tính cơ bản

- Biết sử dụng các hàm SUM, AVERAGE, MAX, MIN

Trong bài học này, chúng ta sẽ tìm hiểu tiếp về hàm điều kiện

4.1 Hàm điều kiện IF

Chữ IF là một từ tiếng Anh, dịch ra tiếng Việt có nghĩa là NẾU.

Bạn hãy tưởng tượng hàm IF giống như một lời hứa của cha mẹ: "NẾU con hoàn thành việc học, THÌ con được đi chơi, CÒN KHÔNG thì con phải ở nhà học tiếp."

Hàm IF trong Excel cũng hoạt động y hệt như vậy. Nó sẽ kiểm tra một điều kiện và trả về kết quả tương ứng.

Cú pháp của hàm IF:

=IF(Điều_kiện, "Kết_quả_nếu_Điều_kiện_Đúng", "Kết_quả_nếu_Điều_kiện_Sai")

- Điều_kiện: Là thứ bạn muốn kiểm tra (Ví dụ: Điểm có lớn hơn 5 không?)

- Kết_quả_nếu_Điều_kiện_Đúng: Giá trị hiện ra nếu điều kiện thỏa mãn

- Kết_quả_nếu_Điều_kiện_Sai": Giá trị hiện ra nếu điều kiện không thỏa mãn

Ví dụ:



A

B

C

D

E

F

G

H

1

BẢNG ĐIỂM CỦA EM

2









3

STT

Môn học

Hệ số 1

Hệ số 1

Hệ số 2

Thi HK

(hệ số 3)

Điểm TB

Xếp loại

4

1

Toán

8

9

7

8.5

Tự tính

Dùng hàm IF

5

2

Ngữ Văn

7

6

8

7.5

Tự tính

Dùng hàm IF

6

3

Tiếng Anh

9

10

9

9.5

Tự tính

Dùng hàm IF

7

4

Vật Lý

6

5

7

4.5

Tự tính

Dùng hàm IF


- Bạn hãy tự tính cột Điểm TB

- Tại ô H4, bạn nhập công thức sau:

=if(H5>7, "Học được", "Cần cố gắng thêm")

- Bấm Enter, để Excel thực hiện hàm IF

- Bạn hãy sử dụng chức năng “chép công thức” để Excel thực hiện hàm IF cho các hàng dữ liệu còn lại trong bảng

- Bạn hãy thử thay đổi điểm Thi HK của môn Vật Lý (ô F7) thành 9.0. Hãy quan sát xem ô G7 và H7 có tự động đổi từ "Cần cố gắng thêm" sang "Học được" không?

Vậy là bạn đã trải nghiệm khả năng “suy nghĩ” và đưa ra lựa chọn của Excel với hàm IF.

4.2 Hàm IF lồng nhau

Ở bài học trước, bạn đã biết cách dùng hàm IF để đưa ra 2 lựa chọn (ví dụ: "Học được" hoặc "Cần cố gắng thêm"). Tuy nhiên, thực tế thường phức tạp hơn thế. Ví dụ: Xếp loại học tập không chỉ có Đậu/Rớt mà còn có Giỏi, Khá, Trung bình, Yếu.

Để giải quyết vấn đề này, chúng ta sẽ đặt một hàm IF khác vào ngay vị trí của "Kết_quả_nếu_Điều_kiện_Sai". Đây gọi là Hàm IF lồng nhau.

Ý tưởng làm việc của hàm IF lồng nhau

Hãy tưởng tượng bạn đang phân loại kẹo:

- NẾU kẹo màu đỏ THÌ là vị Dâu

- CÒN KHÔNG (NẾU kẹo màu xanh THÌ là vị Bạc hà, CÒN LẠI là vị Cam)

Cú pháp

Giả sử chúng ta xếp loại dựa trên Điểm Trung Bình (DTB) tại ô G4:

- Nếu DTB >= 8.0: Giỏi

- Nếu DTB >= 6.5: Khá

- Còn lại: Trung bình

Công thức sẽ như sau: =IF(G4>=8, "Giỏi", IF(G4>=6.5, "Khá", "Trung bình"))

Lưu ý quan trọng:

- Mỗi khi mở một dấu ngoặc đơn “(“, bạn phải nhớ đóng nó lại ở cuối công thức “)”

- Excel sẽ kiểm tra từ trái qua phải. Nếu điều kiện đầu tiên đúng, nó sẽ dừng lại và trả kết quả ngay

Thực hành: Nâng cấp Bảng điểm

Bạn hãy quay lại bảng điểm ở Mục 4.1 và thực hiện các bước sau:

Bước 1: Nhập công thức mới

- Tại ô H4 (thay cho công thức cũ), bạn gõ: =IF(G4>=8, "Giỏi", IF(G4>=6.5, "Khá", IF(G4>=5, "Trung bình", "Yếu")))

- Nhấn Enter

Bước 2: Sử dụng Auto Fill

- Dùng chuột kéo dấu cộng mảnh, màu đen từ ô H4 xuống các ô bên dưới (H5, H6, H7) để áp dụng cho tất cả các môn học

Bước 3: Thử nghiệm

- Thử thay đổi điểm số ở các cột Hệ số để G7 (Vật Lý) thay đổi

- Quan sát ô H7: Khi điểm trung bình nhảy từ 4.5 lên 5.5, hoặc 8.2, bạn sẽ thấy kết quả tự động chuyển từ "Yếu" sang "Trung bình" hoặc "Giỏi"



-----
Bài sau:

Ebook2LateX (3) - Khởi tạo dự án

Bài trước: Ebook2LateX (2) - Phân tích hệ thống
-----

4.1 [GD1.1] Khởi tạo dự án

Giai đoạn này chuẩn bị môi trường để thực hiện yêu cầu [FR3]

Bước 1. Tạo cấu trúc thư mục gồm tên dự án Ebook2LateX, backend/ và frontend/ như sơ đồ

- Trong ổ đĩa D, tạo thư mục Ebook2LateX

- Trong thư mục Ebook2LateX tạo 2 thư mục backendfrontend

- Trong thư mục backend và frontend, tạo tập tin README.md (tập tin README.md chưa cần có nội dung)

Bước 2. Khởi tạo Git

- Tải và cài đặt phần mềm Git vào máy tính

- Sau khi cài đặt xong, mở cửa sổ dòng lệnh (CMD), gõ lệnh: git -v, nếu có thông tin về phiên bản là Git đã sẵn sàng để làm việc. Ví dụ:

C:\Users\VIET HOANG - VTS>git -v

git version 2.52.0.windows.1

- Nhúng Git vào trong thư mục dự án: Trong cửa sổ CMD, di chuyển dấu nhắc lệnh vào trong thư mục Ebook2LateX. Chạy lệnh git init

D:\DuAn\Ebook2LateX>git init

Initialized empty Git repository in D:/DuAn/Ebook2LateX/.git/

- Tạo file: .gitignore

Mục đích của tập tin .gitignore là để loại trừ các tập tin và thư mục khi lưu trạng thái của dự án vào kho chứa .git, nhằm tăng tốc độ lưu trạng thái và giảm dung lượng của kho chứa. Các tập tin và thư mục không cần thiết sẽ không cần phải lưu trạng thái. Ngoài ra, các tập tin lưu thông tin quan trọng cũng không nên lưu vào kho chứa, vì bạn có thể vô tình đẩy lên Github và mọi người sẽ thấy được thông tin này, ví dụ tập tin .env chứa mật khẩu Database.

Bạn nên tham khảo trên mạng về cách tạo tập tin .gitignore, hoặc sử dụng một số tập tin .gitignore tạo sẵn, phù hợp với dự án của bạn.

Ví dụ, cách tạo tập tin .gitignore:

    + Truy cập trang web gitignore.io

    + Nhập các từ khóa công nghệ bạn đang dùng cho dự án: Python, Node, React, Windows VisualStudioCode

    + Bấm Create. Trang web sẽ tạo ra một danh sách đầy đủ các tập tin/thư mục cần loại bỏ. Bạn chỉ cần chép và dán vào tập tin .gitignore. Bạn cần đảm bảo là đã tạo tập tin .gitignore (không có phần mở rộng) trong thư mục gốc của dự án (Book2LateX).

Bước 3. Thực hiện commit lần đầu cho dự án

Để thực hiện “commit lần đầu” cho dự án Ebook2LateX, bạn cần thực hiện theo các bước chi tiết dưới đây tại cửa sổ dòng lệnh (CMD)

Việc này giúp ghi lại trạng thái đầu tiên của mã nguồn (bao gồm cấu trúc thư mục backendfrontend) vào hệ thống quản lý của Git

- Đảm bảo dấu nhắc lệnh của bạn đang nằm đúng thư mục gốc của dự án:

d:

cd DuAn\Ebook2LateX

- Kiểm tra trạng thái hiện tại. Trước khi lưu, bạn nên xem Git đang nhận diện những gì:

git status

Lúc này, bạn sẽ thấy các thư mục backend/, frontend/ và tập tin .gitignore hiện lên với màu đỏ (Untracked files - chưa được theo dõi)

- Đưa các tập tin/thư mục vào "Vùng chờ" (Staging Area). Sử dụng lệnh sau để nói với Git rằng bạn muốn lưu tất cả các tập tin hiện có:

git add .

(Dấu chấm tượng trưng cho tất cả các file trong thư mục hiện tại)

- Thực hiện lệnh Commit (Ghi lại lịch sử). Đây là bước quan trọng nhất để tạo một "điểm khôi phục" đầu tiên cho dự án:

git commit -m "Initial commit: Khoi tao cau truc thu muc backend va frontend cho Ebook2LateX"

-m: Viết tắt của "message" (thông điệp)

Nội dung trong ngoặc kép: Là mô tả ngắn gọn về những gì bạn đã làm. Điều này giúp các thành viên khác hoặc chính bạn sau này biết được bản commit này chứa thay đổi gì

- Kiểm tra kết quả. Sau khi commit xong, bạn gõ lệnh:

git log

Màn hình sẽ hiển thị thông tin về bản commit bạn vừa tạo, bao gồm: Mã định danh (Hash), Tác giả (Author), Ngày giờ và nội dung thông điệp bạn vừa viết.

Bước 4. Tạo repo trên Github

Mục đích: để bạn chia sẻ mã nguồn cho các thành viên khác.

    + Bạn cần tạo tài khoản trên Github

    + Khi đăng nhập vào tài khoản, Github yêu cầu bạn chứng thực 2FA (Two-Factor Authentication), đây là kiểu chứng thực giúp bạn bảo vệ tài khoản Github, tránh việc bị mất tài khoản. Bạn có thể sử dụng công cụ Authy.

    + Ý tưởng của chứng thực 2FA: khi bạn đăng nhập vào Github > Github sẽ kích hoạt ứng dụng Authy > ứng dụng Authy sẽ sinh ra 6 số > bạn nhập 6 số này vào Github. Ý tưởng giống khi bạn nhập mã OTP khi chuyển khoản ngân hàng.

Các bước để tạo repo trên Github:

    + Đảm bảo bạn đã đăng nhập vào tài khoản Github

    + Tại trang chủ hoặc trang cá nhân, nhấn vào biểu tượng dấu + ở góc trên cùng bên phải và chọn New repository

    + Điền các thông tin sau:

Repository name: Nhập tên dự án (ví dụ: Ebook2LateX)

Public/Private: Trong mục Configuration > Choose visibility > chọn Public nếu bạn muốn chia sẻ công khai, hoặc Private nếu chỉ muốn các thành viên được mời mới thấy được mã nguồn

Initialize this repository with: Vì bạn đã khởi tạo Git ở máy cục bộ (local) rồi, nên không tích vào các mục Add a README file, Add .gitignore hay Choose a license để tránh xung đột khi đẩy mã nguồn lên lần đầu

- Nhấn nút Create repository

Bước 5. Kết nối máy tính với GitHub (Dùng dòng lệnh CMD)

Sau khi tạo xong, GitHub sẽ hiện ra một trang hướng dẫn. Bạn đọc để có thêm thông tin.

Bạn mở cửa sổ CMD, di chuyển dấu nhắc lệnh vào thư mục dự án (ví dụ: thư mục D:\DuAn\Ebook2LateX) và chạy các lệnh sau:

- Thêm địa chỉ Remote (kết nối thư mục trên máy tính với Github):

git remote add origin https://github.com/ten-tai-khoan-cua-ban/Ebook2LateX.git

(Thay link trên bằng link thực tế mà Github cung cấp cho bạn)

Bước 6. Đặt tên nhánh chính

git branch -M main

(Github hiện nay ưu tiên tên nhánh chính là main thay vì master).

Bước 7. Đẩy kho chứa cục bộ lên Github (Push)

git push -u origin main

Trong đó,

- git push: Là lệnh yêu cầu Git đẩy các bản ghi (commits) từ kho chứa cục bộ lên một kho chứa từ xa

- origin: Đây là tên hiệu (alias) đại diện cho địa chỉ URL của kho chứa trên Github. Thay vì phải gõ một đường dẫn dài như https://github.com/user/Ebook2LateX.git, bạn chỉ cần gọi tên origin. (Tên này thường được thiết lập ở bước git remote add origin...)

- main: Đây là tên của nhánh (branch) mà bạn muốn đẩy lên. Hiện nay, main là tên nhánh chính mặc định trên Github

- u (viết tắt của --set-upstream): Đây là phần quan trọng nhất cho lần đẩy đầu tiên. Nó thiết lập một mối liên kết theo dõi giữa nhánh main ở máy bạn và nhánh main trên Github

Bước 8: Kiểm tra kết quả

Sau khi chạy lệnh git push thành công, bạn quay lại trình duyệt và tải lại (F5) trang Repository trên Github. Toàn bộ cấu trúc thư mục backend/frontend/ của bạn sẽ xuất hiện trên đó.

Bây giờ bạn có thể gửi đường liên kết URL của Repo này cho các thành viên khác để họ có thể git clone hoặc phối hợp làm việc chung. (Ví dụ: https://github.com/legiacong/Ebook2LateX.git)

-----
Bài sau: