Học bài bản - Làm chuyên nghiệp - Sống hạnh phúc Trong cuộc sống hàng ngày, nếu phải lựa chọn, hãy ưu tiên theo thứ tự: [1]SỨC KHỎE > [2]TRÍ TUỆ > [3]GIA ĐÌNH > [4]BẠN BÈ > [5]SỰ NGHIỆP
3.1 Teo loves making graphs. At the sports store, he saw 3 soccer balls and 2 volleyballs. Which bar graph corresponds to what Teo saw?
3.2 Ti likes eating fruit and made a chart of the fruits on the table. There are 4 guavas and 6 mangoes on the table. Which bar graph corresponds to the fruits on the table?
3.3 In his pocket, Teo has 5 twenty-thousand-dong bills and 7 ten-thousand-dong bills. Which bar graph corresponds to the money in Teo's pocket?
Tới thời điểm này, máy tính của bạn đang có những gì:
- Có chương trình UEFI nằm sẵn trên Mainboard
- Có thể khởi chạy UEFI để kiểm tra các bộ phận của máy tính
- Có thể khởi động từ đĩa gắn ngoài
- Chạy được hệ điều hành WinPE nằm trên đĩa gắn ngoài
- Đĩa cứng trống (chưa có bất cứ thứ gì trên đó)
Với tình trạng trên, nếu bạn rút đĩa gắn ngoài, máy tính của bạn không thể hoạt động và không làm được bất cứ việc gì.
Trong bài học này, chúng ta sẽ thực hiện phân chia đĩa cứng thành các vùng nhỏ hơn, chuẩn bị cho việc cài đặt các hệ điều hành lên đĩa cứng. Khi có hệ điều hành, máy tính sẽ hoạt động bình thường mà không phải phụ thuộc vào đĩa WinPE.
Trong phần này, từ “phân vùng” vừa là danh từ vừa là động từ.
Phân vùng (động từ) là chia đĩa cứng (hard disk) thành các vùng nhỏ hơn.
Phân vùng (danh từ) là các vùng (phần) đĩa cứng, được sử dụng cho các mục đích khác nhau.
Chúng ta sẽ sử dụng chương trình Partition Wizard có trong đĩa WinPE để phân vùng đĩa cứng.
Trong tiếng Anh, phân vùng là partition hoặc partitioning.
Bạn hãy kiểm tra tình trạng hiện tại của máy tính ảo, đảm bảo đã có đĩa cứng trống (Hard Disk), và có khả năng khởi động vào hệ điều hành WinPE. Xem hình minh họa:
Ở hình trên, chúng ta đang có đĩa cứng 80GB, và đĩa WinPE (Anhdv_Boot_Free_26.2.iso).
Chạy chương trình Partition Wizard:
- Khởi động máy tính ảo bằng đĩa WinPE
- Trên màn hình Desktop của WinPE, chạy chương trình Partition Wizard
Giao diện của Partition Wizard:
Chúng ta sẽ thực hiện chia đĩa cứng thành 4 vùng sau:
Trong đó, dung lượng của mỗi vùng là (bạn có thể thay đổi dung lượng để phù hợp với máy ảo của bạn, có thể ít hơn so với gợi ý):
- EFI: 500MB
- Windows (C:\): 45GB
- Linux Root: 20 GB
- Data: 10 GB
Với cách phân chia như vậy, chúng ta có thể cài đặt 2 hệ điều hành (Windows và Linux), có một vùng để lưu dữ liệu (Data).
Tại giao diện chính của Partition Wizard, bạn sẽ nhìn thấy danh sách các ổ đĩa. Hãy xác định đúng ổ đĩa cứng của máy ảo (thường hiển thị là Disk 1 với trạng thái là Unallocated - vùng trống chưa phân chia).
Tạo phân vùng hệ thống EFI (dung lượng 500MB)
Vùng EFI là vùng lưu trữ các tập tin khởi động chuẩn UEFI cho các hệ điều hành
- Bấm chuột phải vào vùng trống (Unallocated) (vùng có màu vàng) của ổ đĩa cứng > Chọn Create (hoặc chọn vùng trống và bấm nút Create Partition ở thanh công cụ bên trái)
- Trong hộp thoại Create New Partition hiện ra, thiết lập các thông số sau:
+ Partition Label (Nhãn phân vùng): Gõ tên EFI
+ Create As (Loại phân vùng): Chọn Primary
+ Drive letter: Chọn None
+ File System (Định dạng hệ thống tập tin): Chọn FAT32 (Đây là định dạng bắt buộc đối với phân vùng khởi động EFI)
+ Partition Size (Dung lượng): Gõ số 500 và đảm bảo đơn vị bên cạnh là MB
- Bấm OK để xác nhận tạo phân vùng tạm thời
Tạo phân vùng cho Windows (dung lượng 45GB)
- Tiếp tục bấm chuột phải vào vùng trống Unallocated còn lại của ổ đĩa > Chọn Create
- Thiết lập các thông số trong hộp thoại:
+ Partition Label: Gõ tên Windows
+ Drive letter: Chọn C:
+ Create As: Chọn Primary
+ File System: Chọn NTFS (Định dạng tiêu chuẩn để cài đặt hệ điều hành Windows)
+ Partition Size: Gõ số 45 và chuyển đơn vị bên cạnh thành GB
- Bấm OK
Tạo phân vùng cho Linux Root (dung lượng 20GB)
- Bấm chuột phải vào vùng trống Unallocated còn lại > Chọn Create
- Thiết lập các thông số trong hộp thoại:
+ Partition Label: Gõ tên Linux Root
+ Create As: Chọn Primary
+ File System: Chọn Ext4 (Định dạng hệ thống tập tin phổ biến và tiêu chuẩn của các hệ điều hành Linux như Ubuntu, Debian...)
+ Partition Size: Gõ số 20 và chọn đơn vị là GB
- Bấm OK
Tạo phân vùng lưu trữ dữ liệu Data (dung lượng 10GB)
- Bấm chuột phải vào vùng trống Unallocated cuối cùng của ổ đĩa > Chọn Create
- Thiết lập các thông số trong hộp thoại:
+ Partition Label: Gõ tên Data
+ Create As: Chọn Primary
+ File System: Chọn NTFS
+ Drive letter: Chọn F
+ Partition Size: Hệ thống sẽ tự động điền phần dung lượng còn lại
- Bấm OK
Áp dụng các thay đổi vào đĩa cứng
Lưu ý: Tới thời điểm này, các bước ở trên mới chỉ là "sắp xếp mô phỏng" trên phần mềm, đĩa cứng của bạn vẫn chưa thực sự thay đổi.
- Quan sát góc dưới bên trái giao diện của Partition Wizard, bạn sẽ thấy danh sách các thao tác đang chờ duyệt (Pending Operations)
- Hãy kiểm tra lại một lần nữa sơ đồ phân chia xem đã đúng thứ tự: EFI > Windows > Linux Root > Data chưa
- Nhấp chuột vào nút Apply (biểu tượng dấu tích màu xanh) ở góc trên bên trái thanh công cụ để phần mềm bắt đầu quá trình chia đĩa thực tế
- Một hộp thoại xác nhận hiện ra, bấm Yes. Chờ trong vài giây để phần mềm chạy thanh tiến trình. Khi xuất hiện thông báo "Applied all the pending changes successfully", bấm OK để hoàn thành
Xem hình kết quả sau khi chia đĩa:
Bài tập
Bài 7a. Thực hiện phân vùng đĩa cứng như trong bài học.
Bài 7b. Bạn hãy phân biệt 4 khái niệm: phân vùng (partition), tên của phân vùng (label), ký hiệu ổ đĩa logic (drive letter, logic drive, C:\, F:\), kiểu hệ thống tập tin (ví dụ: NTFS, FAT32, Ext4).
Bài 7c. Dịch nội dung phần 7.4 sang tiếng Việt, học thuộc các từ tiếng Anh mà bạn chưa biết nghĩa.
Câu hỏi
Câu 7.1 Đơn vị đo dung lượng đĩa cứng thường dùng gì? Phát biểu nào không đúng.
A. GB
B. MB
C. TB
D. CB
Câu 7.2 Sau đây là một số kiểu định dạng tập tin cho một phân vùng, phát biểu nào không đúng?
A. NTFS
B. UEFI
C. FAT32
D. Ext4
Partition: The actual physical block of space cut out from a hard disk. (Analogy: A physical room)
Partition Label: A text name you type in to easily identify what the partition does. (Analogy: The nameplate on the door, e.g., "Master Bedroom")
Drive Letter: An alphabetical letter (C:, F:) given by the OS so you can click and open the drive. (Analogy: The room number/address)
File System: The organizational rules used to index and store files inside that space. (Analogy: The shelving and filing cabinets inside the room)
- FAT32: Universally compatible; mandatory for the UEFI boot partition (EFI)
- NTFS: Standard format for Windows OS and large data storage
- Ext4: Standard format designed natively for Linux
Yêu cầu:
- Sử dụng 10 ngón tay để gõ bàn phím
- Khi gõ không nhìn vào bàn phím
- Mỗi ngón tay sẽ gõ các phím cụ thể (xem hình minh họa)
Như ở hình trên, ngón tay có màu nào thì gõ phím có màu tương ứng.
Để học gõ phím, làm theo các bước sau:
- Mở trình duyệt web (ví dụ Chrome)
- Gõ từ khóa tìm kiếm: typing club > bấm phím Enter (trên bàn phím)
- Vào trang web của Typing club > bấm Start để bắt đầu học gõ bàn phím
Để bật máy tính, làm theo các bước sau:
- Cắm điện cho dây nguồn
- Cắm nguồn vào máy tính
Để tắt máy tính, bạn làm theo các bước sau:
- Bấm chuột vào nút Start
- Bấm vào nút Power
Ở bài học trước, bạn đã học được nội dung sau:
- Sau khi bấm nút nguồn, máy tính bắt đầu quá trình khởi động
- Máy tính chạy chương trình UEFI (là một chương trình nhỏ nằm trong một con chip trên mainboard)
- UEFI thực hiện quá trình “tự kiểm tra khi bật máy” có tên là POST
- Sau khi quá trình POST thành công, UEFI kiểm tra xem "sẽ tìm hệ điều hành ở đâu: đĩa cứng, đĩa USB hay mạng"
Xem hình minh họa:
Trong bài học này, chúng ta sẽ tìm hiểu cách để chạy hệ điều hành từ đĩa gắn ngoài.
Trong lĩnh vực máy tính, đĩa là:
- Các thiết bị lưu trữ thông tin lâu dài, khác với thông tin lưu trên RAM. Thông tin lưu trên RAM sẽ bị mất khi tắt máy
- Một số loại đĩa: cứng, USB, CD, DVD
Máy tính ảo của chúng ta đã có đĩa cứng.
Trong phần này, chúng ta sẽ cấu hình để máy tính có thêm cổng USB, để có thể gắn thêm đĩa cứng hoặc USB cho máy.
Thêm bộ điều khiển USB
- Trong giao diện chính của VirtualBox, chọn máy ảo của bạn (đảm bảo máy ảo đang ở trạng thái đã tắt - Power Off)
- Bấm vào nút Settings
- Ở menu bên trái, chọn mục Storage
- Tại khung Storage Devices > chọn thẻ Add controller
- Trong danh sách xổ ra, bạn chọn USB. Lúc này, trong danh sách thiết bị sẽ xuất hiện thêm một mục mới là Controller: USB
Như vậy, máy tính đã có thành phần điểu khiển USB, nghĩa là, bạn đã có thể cắm đĩa USB hoặc đĩa cứng (gắn ngoài) vào máy tính thông qua cổng USB.
Như đã biết, UEFI sẽ khởi chạy máy tính, tìm hệ điều hành trên các đĩa, nếu tìm thấy, nó sẽ khởi chạy hệ điều hành và trao quyền điều khiển cho hệ điều hành.
Chúng ta sẽ tìm một hệ điều hành trên mạng, tải về, chép vào đĩa USB (hoặc đĩa cứng).
Gắn đĩa USB vào máy ảo và cho máy ảo khởi động vào đĩa USB này.
Chúng ta sẽ tải hệ điều hành có tên là WinPE.
WinPE là một hệ điều hành nhỏ, nó giúp bạn điều khiển được máy tính và thực hiện được một số tác vụ khác.
Tải đĩa WinPE
- Vào google, gõ từ khóa WinPE ISO mini download
- Xem các trang do google đề xuất, để tải WinPE ISO về máy, ví dụ: https://anhdvboot.com/tai-ve/. Hoặc ở đây: https://drive.google.com/file/d/16Hv2ui-xgaCOv8ulapdyOoRtjK7LYdAd/view?usp=sharing
Gắn WinPE vào máy ảo
Nhắc lại, WinPE là một hệ điều hành (một phần mềm đặc biệt), trong hệ điều hành này có kèm sẵn một số phần mềm khác.
Tập tin chúng ta vừa tải về được định dạng theo chuẩn ISO nên có phần mở rộng là .iso.
Chúng ta có thể chép tập tin WinPE này vào đĩa CD, DVD, USB hoặc đĩa cứng, sau đó gắn các đĩa này vào máy tính.
Hiện nay, đĩa USB hoặc đĩa cứng đang được sử dụng nhiều.
Các bước để gắn WinPE vào máy ảo:
- Nhấp chuột chọn vào dòng Controller: USB vừa tạo ở bước trên
- Bấm vào biểu tượng Add optical drive
- Một bảng thông báo hiện ra, chọn nút Add
- Một cửa sổ mới mở ra, bạn tìm đến thư mục chứa tập tin WinPE.iso mà bạn đã tải về, chọn tập tin đó và bấm Choose > OK
- Bây giờ, bạn sẽ thấy tập tin WinPE.iso đã nằm trong mục Controller: USB. Máy ảo sẽ nhận diện đây là một thiết bị lưu trữ ngoài kết nối qua cổng USB
Khởi động vào đĩa WinPE
- Hiện tại trên máy tính đang có 2 đĩa: đĩa cứng trắng, và đĩa USB chứa hệ điều hành WinPE
- Khởi động máy tính ảo, UEFI sẽ khởi động và tìm được hệ điều hành trong USB
Bài tập
Bài 6a. Khởi chạy máy ảo từ hệ điều hành bên ngoài (làm theo hướng dẫn trong bài học).
Bài 6b. Dịch nội dung 6.4 sang tiếng Việt.
Câu hỏi
Câu 6.1: Một số loại đĩa phổ biến, phát biểu nào không đúng?
A. Đĩa cứng
B. Đĩa USB
C. Đĩa DVD
D. Đĩa RAM
Câu 6.2: WinPE là gì và được sử dụng trong trường hợp nào?
A. Là một phần mềm ảo hóa dùng để tạo ra máy tính ảo khi máy thật bị lỗi
B. Là một hệ điều hành chạy trên đĩa, được sử dụng để điều khiển máy tính khi máy chưa có hệ điều hành
C. Là một chương trình nằm trên RAM để thực hiện quá trình tự kiểm tra khi bật máy (POST)
D. Là một trình điều khiển (driver) dùng để kích hoạt cổng USB của mainboard
Câu 6.3: Khi cấu hình máy ảo trong VirtualBox để chuẩn bị chạy WinPE, tại sao chúng ta phải thêm thành phần Controller: USB trước rồi mới gắn tập tin WinPE.iso vào controller đó?
A. Để nâng cấp dung lượng lưu trữ của đĩa cứng ảo (Hard Disk)
B. Để máy ảo hiểu rằng tập tin WinPE.iso này tương đương với một thiết bị lưu trữ ngoài kết nối qua cổng USB
C. Để chuyển đổi tập tin WinPE.iso thành một chương trình nằm trong chip của mainboard
D. Để kích hoạt tính năng kết nối mạng Internet cho hệ điều hành WinPE
In computing, disks refer to:
- Non-volatile storage devices used for long-term data retention, distinct from RAM. Data stored in RAM is volatile and will be lost when the system powers off
- Common drive types include: Hard Drives (HDD/SSD), USB flash drives, CDs, and DVDs.
Our virtual machine already has a virtual hard drive attached. In this section, we will configure the virtual machine to add a USB controller, enabling the attachment of external hard drives or USB flash drives to the system.
Adding a USB Controller:
- From the main Oracle VM VirtualBox Manager interface, select your virtual machine (ensure the VM is in a Power Off state)
- Click the Settings button
- In the left-hand menu, select Storage
- In the Storage Devices tree, click the Add controller icon
- From the drop-down list, select USB. A new entry, Controller: USB, will now appear in the device list
The virtual machine is now equipped with a USB host controller, meaning you can connect USB flash drives or external hard drives to the virtual system via a USB port.
-----