Bài 7. Thao tác trên thư mục và tập tin
7.1 Thao tác trên thư mục
Bạn hãy lấy vở, viết các từ tiếng Anh sau vào vở và tìm nghĩa của chúng (có thể sử dụng từ điền này):
Folder Directory File Drive New Create Rename Cut Paste Delete Move Property File-extension
Bạn hãy mở máy tính và thực hành theo các bước sau:
1. Bấm tổ hợp phím Window + E để mở File Explorer
2. Trong cửa sổ File Explorer, mở ổ đĩa D, hoặc ổ đĩa bất kỳ
3. Chuột phải vào vùng trống > chọn New > Folder để tạo thư mục mới. Bạn hãy tạo 2 thư mục (đặt tên là MonAn, NuocUong)
4. Chuột phải vào thư mục MonAn > chọn Remane để đổi tên thư mục thành An. Làm tương tự để đổi tên thư mục NuocUong thành Uong
5. Trong thư mục An, tạo mới 2 thư mục mới (đặt tên là GaRan, KhoaiTayChien, CamEp, SinhToXoai
6. Chuột phải vào thư mục CamEp > chọn copy để “sao chép” thư mục CamEp
7. Mở thư mục Uong > chuột phải vào vùng trống > chọn Paste để tạo ra “bản sao” thứ 2 của thư mục CamEp. Như vậy, trên máy bạn đang có tổng cộng mấy thư mục CamEp?
8. Mở thư mục An > chuột phải vào thư mục CamEp > chọn Delete để xóa thư mục CamEp
9. Trong thư mục An > chuột phải vào thư mục SinhToXoai > chọn Cut để cắt thư mục SinhToXoai
10 Mở thư mục Uong > chuột phải vào vùng trống > chọn Paste để di chuyển thư mục SinhToXoai vào thư mục Uong
7.2 Thao tác trên tập tin
Sau khi bạn đã biết cách tạo tập tin và hiểu rằng tập tin chính là những "cuốn sách" chứa thông tin bên trong các "ngăn tủ" (thư mục), chúng ta sẽ cùng thực hành các thao tác quản lý tập tin thường ngày trên máy tính.
Trước khi thực hành trên máy, em hãy viết các từ (cụm từ) tiếng Anh sau vào vở và tìm nghĩa của chúng:
Type of file Opens with Location Size Created Modified Accessed Attributes Read-only Hidden
Thực hành các thao tác trên tập tin
Bạn hãy mở chương trình File Explorer và đi đến thư mục TaiLieu (nơi bạn đã lưu tập tin BaiHoc1.txt và HinhTron.png ở bài học trước) để thực hiện các bước sau:
1. Đổi tên tập tin (Rename)
- Cách làm: Chuột phải vào tập tin BaiHoc1.txt > chọn Rename (hoặc chọn tập tin rồi bấm phím F2)
- Gõ tên mới là GhiChu.txt > bấm Enter để hoàn tất
2. Xem thuộc tính tập tin (Properties)
- Cách làm: Chuột phải vào tập tin GhiChu.txt > chọn Properties ở dòng cuối cùng của trình đơn
- Quan sát: Trong cửa sổ hiện ra, bạn hãy trả lời các câu hỏi sau:
+ Tập tin này thuộc loại gì (Type of file)?
+ Kích thước của tập tin là bao nhiêu (Size)?
+ Tập tin này đang được lưu ở đâu (Location)?
+ Bấm Cancel hoặc dấu X để đóng cửa sổ
3. Thay đổi các chế độ xem tập tin trong File Explorer (View)
- Cách làm: Nhìn lên thanh công cụ phía trên của cửa sổ File Explorer > chọn thẻ View
- Thử bấm lần lượt vào các kiểu hiển thị khác nhau để quan sát sự thay đổi:
+ Large icons / Extra large icons: Hiển thị biểu tượng lớn (rất hữu ích khi xem trước hình ảnh HinhTron.png)
+ Details: Hiển thị dạng chi tiết bảng (thấy rõ kích thước, ngày sửa đổi, loại tập tin)
+ List / Tiles: Hiển thị dạng danh sách gọn gàng
4. Mở tập tin bằng phần mềm phù hợp (Open with)
- Cách làm: Bấm đúp chuột trái vào tập tin HinhTron.png để mở hình ảnh. Máy tính sẽ tự động dùng ứng dụng xem ảnh mặc định (như Photos) để mở
- Nếu bạn muốn mở bằng một chương trình khác: Chuột phải vào HinhTron.png > chọn Open with > chọn chương trình em muốn (ví dụ: Paint hoặc trình duyệt web)
5. Sao chép tập tin (Copy & Paste)
- Cách làm: Chuột phải vào tập tin GhiChu.txt > chọn Copy (hoặc dùng phím tắt Ctrl + C)
- Mở thư mục Uong mà em đã tạo ở phần trước > chuột phải vào vùng trống > chọn Paste (hoặc dùng phims tắt Ctrl + V)
- Kết quả: Bây giờ tập tin GhiChu.txt đã xuất hiện ở cả thư mục TaiLieu và thư mục Uong
6. Di chuyển tập tin (Cut & Paste)
- Cách làm: Chuột phải vào tập tin GhiChu.txt đang nằm trong thư mục Uong > chọn Cut (hoặc dùng phím tắt Ctrl + X)
- Quay lại thư mục An (đã tạo ở phần trước) > chuột phải vào vùng trống > chọn Paste (Ctrl + V)
- Kết quả: Tập tin GhiChu.txt đã được di chuyển hẳn từ thư mục Uong sang thư mục An (ở chỗ cũ không còn nữa)
7. Xóa tập tin (Delete)
- Cách làm: Chuột phải vào tập tin GhiChu.txt (nằm trong thư mục An) > chọn Delete (biểu tượng thùng rác, hoặc bấm phím Delete trên bàn phím)
- Lưu ý: Tập tin sau khi xóa sẽ được chuyển vào Recycle Bin (Thùng rác) trên màn hình nền. Nếu lỡ tay xóa nhầm, bạn có thể vào Thùng rác, chuột phải vào tập tin và chọn Restore để khôi phục lại chỗ cũ!
7.3 Bài tập và câu hỏi
Bài tập 7.1: Bạn hãy làm thực hành trong phần lý thuyết, sau khi làm xong, chụp hình cấu trúc thư mục và báo cho giáo viên.
Câu hỏi
Câu 7a: Để mở nhanh chương trình quản lý tập tin và thư mục File Explorer trong hệ điều hành Windows, bạn sử dụng tổ hợp phím tắt nào sau đây?
A. Ctrl + E
B. Windows + E
C. Windows + R
D. Alt + E
Câu 7b: Trong cửa sổ File Explorer, chế độ xem nào sau đây hiển thị tập tin dưới dạng bảng chi tiết, cho phép bạn thấy rõ kích thước, ngày sửa đổi và loại tập tin?
A. Large icons
B. List
C. Details
D. Tiles
Câu 7c: Sự khác nhau cơ bản giữa thao tác Sao chép (Copy & Paste) và thao tác Di chuyển (Cut & Paste) một tập tin là gì?
A. Thao tác Copy làm mất tập tin ở vị trí cũ; thao tác Cut giữ lại tập tin ở vị trí cũ
B. Thao tác Copy tạo ra một bản sao mới và giữ nguyên tập tin ở vị trí cũ; thao tác Cut sẽ chuyển tập tin sang vị trí mới và xóa tập tin ở vị trí cũ
C. Thao tác Copy dùng phím tắt Ctrl + X; thao tác Cut dùng phím tắt Ctrl + C
D. Cả hai thao tác đều tạo ra hai tập tin giống hệt nhau ở hai thư mục khác nhau
Câu 7d: Khi bạn thực hiện thao tác xóa một tập tin bằng lệnh Delete (hoặc nhấn phím Delete trên bàn phím), tập tin đó sẽ:
A. Biến mất vĩnh viễn khỏi máy tính và không thể lấy lại được
B. Tự động được sao chép sang thư mục TaiLieu
C. Được chuyển vào thùng rác (Recycle Bin) và có thể khôi phục lại bằng lệnh Restore
D. Tự động đổi tên thành một tập tin ẩn
Câu 7e: Bạn đang mở thư mục An và nhìn thấy tập tin GhiChu.txt. Bạn thực hiện lần lượt các bước sau:
1. Nhấp chuột phải vào GhiChu.txt > Chọn Copy
2. Mở thư mục Uong > Nhấp chuột phải vào vùng trống > Chọn Paste
3. Quay lại thư mục An > Nhấp chuột phải vào GhiChu.txt > Chọn Delete
4. Sau khi hoàn thành 3 bước trên, tập tin GhiChu.txt đang nằm ở những vị trí nào trên máy tính?
A. Nằm ở cả thư mục An và thư mục Uong
B. Chỉ nằm ở thư mục An
C. Nằm ở thư mục Uong và trong Thùng rác (Recycle Bin)
D. Đã bị xóa vĩnh viễn, không còn nằm ở đâu trên máy tính