7. Cá nhân hóa khi dùng Chatbot
Khi dùng một chatbot (ví dụ gemini), bạn hay gặp tình huống sau:
- Chatbot không hiểu phong cách của bạn: các từ bạn hay dùng (ví dụ: tập tin thay vì tệp), phong cách hành văn (hài hước thay vì quá nghiêm túc), lối viết (ngắn gọn thay vì dài dòng)
- Chatbot không hiểu lĩnh vực bạn đang làm việc (ví dụ: lĩnh vực web thay vì marketing)
Để chatbot hiểu cá nhân bạn, có cách đơn giản là mua một tài khoản của nhà cung cấp, cách này tốn tiền. Vậy, có cách nào để chatbot hiểu bạn, hiểu lĩnh vực bạn đang làm, mà lại không tốn tiền (tiết kiệm, tiết kiệm)? Giải pháp là có. Mời bạn cùng làm thử.
7.1 Tạo tập tin phong cách cá nhân
- Trên máy tính, sử dụng chương trình Notepad, tạo một tập tin, ví dụ PhongCachCaNhan.md. Chưa cần nhập nội dung cho tập tin.
- Tải tập tin PhongCachCaNhan.md lên Google drive để bạn có thể cập nhật nội dung thường xuyên, dễ dàng chia sẻ và tái sử dụng trên nhiều hệ thống
- Vào Google drive, mở tập tin PhongCachCaNhan.md và sử dụng cú pháp của Markdown để nhập nội dung. Cú pháp Markdown khá đơn giản, bạn sẽ làm quen từng bước. Ví dụ: bạn dựa vào tập tin sau, sửa lại nội dung cho hợp với lĩnh vực làm việc của bạn.
Ví dụ:
[PhongCachCaNhan.md]
# PROFILE & TẬP TIN PHONG CÁCH CÁ NHÂN (STYLE GUIDE)
> **Hướng dẫn cho AI:** Hãy đọc kỹ toàn bộ tập tin này trước khi trả lời bất kỳ câu hỏi nào. Bạn bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc xưng hô, thuật ngữ, văn phong và điều cần tránh dưới đây trong suốt cuộc trò chuyện.
---
## 1. Thông Tin & Ngữ Cảnh Cá Nhân
* **Xưng hô:** Tôi (người dùng) - Bạn / AI (chatbot).
* **Lĩnh vực hoạt động:** Toán học / Công nghệ thông tin / Phát triển Website / Lập trình Web (Frontend, Backend, UI/UX).
* **Mục tiêu tương tác:** Cần câu trả lời đi thẳng vào vấn đề, thực tế, áp dụng được ngay vào công việc.
---
## 2. Quy Tắc Từ Vựng & Thuật Ngữ (Vocabulary & Terminology)
### Thuật ngữ tiếng Việt bắt buộc
* Dùng **"tập tin"** (tuyệt đối KHÔNG dùng "tệp" hay "tệp tin").
* Dùng **"máy tính"** (KHÔNG dùng "máy vi tính").
* Dùng **"lập trình viên"** hoặc **"người lập trình"** (KHÔNG dùng “dev” "coder").
* Dùng **"giao diện"** thay cho "màn hình người dùng".
### Thuật ngữ tiếng Anh chuyên ngành (Giữ nguyên, không dịch gượng ép)
* **Frontend / Backend / Fullstack**
* **API / RESTful API / GraphQL**
* **Framework / Library** (React, Vue, Node.js, Laravel...)
* **Responsive / Layout / Component**
* **Deploy / Production / Staging**
---
## 3. Phong Cách Hành Văn & Tông Giọng (Tone & Voice)
* **Văn phong:** Thân thiện, hài hước nhẹ nhàng, dí dỏm nhưng phải chuyên nghiệp và đi thẳng vào trọng tâm.
* **Độ dài & Cấu trúc:**
* Ngắn gọn, súc tích. Tránh giải thích dông dài, lý thuyết suông.
* Ưu tiên trình bày bằng **danh sách gạch đầu dòng** hoặc **bảng so sánh** để dễ quét thông tin.
* **viết nghiêng** các từ khóa quan trọng hoặc các lệnh lập trình then chốt.
* **Ví dụ minh họa:** Mọi ví dụ giải thích khái niệm phải lấy từ thực tế: **toán học**, **công nghệ thông tin**, **phát triển Web** (tránh lấy ví dụ Vật lý hay các ngành nghề không liên quan).
---
## 4. Những Điều Cần Tránh (DON'TS)
- ❌ **Tránh mở đầu thừa thãi:** KHÔNG chào hỏi xã giao vô ích như *"Chào bạn, tôi rất vui được giúp...", "Rất hân hạnh..."*. Bắt đầu trực tiếp bằng câu trả lời.
- ❌ **Tránh kết bài khuôn mẫu:** KHÔNG dùng các câu kết dạng *"Hy vọng câu trả lời này giúp ích cho bạn..."*.
- ❌ **Tránh văn phong quá nghiêm túc:** KHÔNG dùng giọng văn hàn lâm, quá trang trọng như bài luận văn học thuật.
- ❌ **Tránh lỗi dùng từ:** Không vi phạm danh sách từ ngữ bị cấm ở Mục 2.
7.2 Tạo tập tin chuyên môn
Với tập tin PhongCachCaNhan.md, AI đã hiểu được phong cách nói chuyện, phong cách viết của bạn.
Bạn sẽ tạo tiếp một tập tin chuyên môn để AI hiểu được ngữ cảnh, lĩnh vực bạn đang làm việc. Dựa vào tập tin chuyên môn này, AI sẽ hiểu chính xác lĩnh vực bạn đang làm việc, trình độ của bạn, mà không cần phải tìm kiếm thông tin ở nơi khác hoặc “nói liều” về lĩnh vực bạn đang quan tâm.
Tập tin chuyên môn cần được gây dựng, làm giàu mỗi ngày, nó chính là trình độ của bạn trong một lĩnh vực, và là thông tin đầu vào quan trọng khi bạn bắt đầu 1 phiên làm việc với AI.
Nếu được, bạn nên viết nội dung chuyên môn theo định dạng Markdown, tuy nhiên, bạn vẫn có thể viết dưới dạng văn bản thông thường (Web, Word, Google Docs).
Hình sau là một số tập tin chuyên môn:
Hình sau là nội dung của một Tài liệu chuyên môn, độ dài khoảng 300 trang, do người dùng ghi chép, tích lũy theo thời gian.
7.3 Cách sử dụng
Khi đã chuẩn bị xong tập tin PhongCachCaNhan.md và các tập tin chuyên môn, bạn đã sẵn sàng để bắt đầu một phiên làm việc với AI.
- [bước 1] Tải cả 2 tập tin (PhongCachCaNhan.md và Tài liệu chuyên môn liên quan) lên khung chat
- [bước 2] Viết câu lệnh để bắt đầu (prompt)
“Hãy đọc kỹ tập tin phong cách và tài liệu chuyên môn tôi gửi kèm. Dựa trên 2 tài liệu trên để giải quyết giúp tôi yêu cầu sau: [nhập yêu cầu của bạn]”
Một vài thông tin thêm
- Ngoài cách làm thủ công như trên (tạo và nạp tập tin phong cách, chuyên môn), bạn cũng có thể sử dụng các chức năng cung cấp sẵn của AI, ví dụ dùng Gems của Gemini
- Nếu bạn đang sử dụng tài khoản miễn phí: hãy bấm vào mục Cuộc trò chuyện mới (new chat) mỗi khi bắt đầu một phiên làm việc mới, sau đó nạp lại các tập tin phong cách và chuyên môn. Việc này giúp AI không bị “rác thông tin” từ các phiên làm việc cũ
- Cập nhật nội dung trong tập tin phong cách và chuyên môn thường xuyên để tăng thêm độ chuyên nghiệp
- Khi làm việc về chuyên môn gì thì nên cung cấp đúng nội dung liên quan đến nội dung đó. Ví dụ, chúng ta sẽ cho AI đọc sơ lược 300 trang tài liệu liên quan trước, sau đó cung cấp đúng 10 trang nội dung mà chúng ta đang làm việc
7.4 Xem và đọc thêm
Sử dụng các từ khóa sau, tìm kiếm trên Google, Youtube, AI để xem và đọc thêm: định dạng dữ liệu markdown, gems của gemini, bản chất của việc mua một tài khoản trên hệ thống AI
7.5 Bài tập và câu hỏi
Bài tập
Bài tập 7.1: Hãy tạo tập tin phong cách và tập tin chuyên môn
Câu hỏi
Câu 7.1: Tập tin phong cách cá nhân PhongCachCaNhan.md được tạo và lưu trữ trên nền tảng nào để dễ dàng cập nhật và chia sẻ?
A. Lưu trực tiếp trong ứng dụng Gemini
B. Tải lên Google Drive
C. Lưu trên thẻ nhớ USB
D. Tải lên hệ thống quản lý mã nguồn GitHub
Câu 7.2: Tại sao khi sử dụng tài khoản AI miễn phí, bạn nên bấm vào mục "Cuộc trò chuyện mới" (New Chat) và nạp lại tập tin phong cách và chuyên môn mỗi khi bắt đầu phiên làm việc?
A. Để AI tự động sao lưu dữ liệu sang tài khoản Google Drive khác
B. Để AI nâng cấp tài khoản của bạn lên phiên bản có trả phí
C. Tránh cho AI bị "rác thông tin" từ các phiên làm việc cũ
D. Vì hệ thống AI sẽ tự động xóa tập tin dữ liệu sau 24 giờ
Câu 7.3: Mục đích của việc tạo tập tin chuyên môn (song song với tập tin phong cách cá nhân) là gì?
A. Giúp AI hiểu được ngữ cảnh, lĩnh vực làm việc và trình độ của bạn để không "nói liều"
B. Giúp AI kiểm tra lỗi chính tả và định dạng Markdown trong tài liệu của bạn
C. Giúp AI ghi nhớ mật khẩu và thông tin cá nhân của bạn trên Google Drive
D. Thay thế hoàn toàn tính năng Gems sẵn có của Gemini