6. Quy tắc đánh dấu câu
6.1 Một số quy tắc
Để có một văn bản chuyên nghiệp, bạn cần thực hiện một số quy tắc sau về đánh dấu câu khi soạn thảo:
Dấu câu và khoảng trắng
- Dấu câu phải dính liền với chữ ngay phía trước nó và có một khoảng trắng ở phía sau
- Khoảng trắng chỉ dùng để tách các từ trong câu. Không dùng để lùi đầu hàng, tạo dòng trắng hoặc các mục đích khác
Ví dụ:
- Đúng: "Em trồng cây xanh, không xả rác." (dấu phẩy dính với chữ "học", có khoảng trắng sau dấu phẩy)
- Sai: "Em trồng cây xanh , không xả rác ." (dấu phẩy và dấu chấm bị cách ra)
Các dấu ngoặc đơn và ngoặc kép
- Dấu mở ngoặc thì dính liền với chữ ngay sau nó và có một khoảng trắng ở phía trước
- Dấu đóng ngoặc thì dính liền với chữ ngay trước nó và có một khoảng trắng ở phía sau
- Phần chữ bên trong ngoặc sẽ không có khoảng trắng ở đầu và cuối
Ví dụ:
- Đúng: "Bạn Tèo (cạnh nhà tôi) học rất chăm chỉ."
- Sai: "Bạn Tèo ( cạnh nhà tôi ) học rất chăm chỉ." (có khoảng trắng thừa bên trong ngoặc)
Dấu hai chấm, dấu chấm phẩy, dấu chấm than và dấu hỏi
- Những dấu câu này cũng giống như dấu phẩy
- Dấu sẽ dính liền với chữ phía trước nó
- Sau dấu sẽ có một khoảng trắng
Ví dụ:
Đúng: "Bạn Tèo nói: 'Tôi thích đi chơi!'"
Sai: "Bạn Tèo nói : 'Tôi thích đi chơi !'"
Dấu gạch nối
Dấu gạch nối (dấu gạch ngang ngắn) dùng để nối các từ, các số; ví dụ như tên riêng, thuật ngữ, ngày tháng năm, thì sẽ dính liền vào hai chữ ở hai bên.
Ví dụ:
Đúng: "22-8-2025"
Sai: "22 - 8 - 2025"
Dấu gạch đầu dòng
Khi bạn muốn gạch đầu dòng để viết các ý, con sẽ dùng dấu gạch ngang.
Sau dấu gạch đầu dòng sẽ có một khoảng trắng, rồi mới đến chữ cái đầu tiên của ý đó.
Ví dụ:
Hôm nay, tôi học các nội dung sau:
- Nhập văn bản
- Gõ dấu tiếng Việt
- Đánh dấu câu
Bạn hãy luyện tập thật nhiều để quen tay. Những quy tắc này sẽ giúp bài viết của bạn luôn sạch đẹp, dễ đọc và đúng chuẩn.
6.2 Bài tập
Bài tập 6.2a. Bạn hãy nhập đoạn văn bản sau vào trình soạn thảo văn bản.
Bữa ăn “đặc biệt”
Tí đến nhà Tèo chơi đúng lúc gia đình Tèo chuẩn bị ăn tối. Thấy bàn ăn toàn món ngon, Tí liền khen:
- Ôi! Nhà bạn ăn tối hoành tráng thế?
Tèo mỉm cười tự hào (dù mặt hơi nghênh lên một chút) rồi đáp:
- Mẹ tôi bảo ăn uống là phải đủ chất. Hôm nay bữa ăn gồm có: thịt kho, cá chiên, rau xào và canh chua.
Tí tròn mắt hỏi:
- Thế mẹ bạn đâu rồi?
Tèo chép miệng trả lời:
- Mẹ tôi đi công tác từ ngày 12-8-2026 đến cuối tuần mới về.
Tí ngơ ngác:
- Mẹ vắng nhà mà ai nấu ăn "oách" thế này?
Tèo thì thầm vào tai Tí:
- Bố tôi đấy! Bố vừa làm xong hai việc:
- Đặt đồ ăn qua ứng dụng trên điện thoại
- Bày ra đĩa cho đẹp mắt
Tí té ngửa ra ghế!