--------------- <> -----------------
--- KHOA HỌC - CÔNG NGHỆ - GIÁO DỤC - VIỆC LÀM ---
--- Học để đi cùng bà con trên thế giới ---

Tìm kiếm trong Blog

AI thực hành (2) - Cách đặt câu hỏi

Bài trước: AI thực hành (1) - Mở đầu
-----

2. Cách đặt câu hỏi cho Gemini

Ở bài học trước, chúng ta đã biết được rằng:

- Gemini là một “trợ lý ảo”, nó sẽ giúp bạn học, tư duy và làm việc tốt hơn

- Gemini là một công cụ của công ty Google

- Bạn có thắc mắc gì, cứ đặt câu hỏi, Gemini sẽ trả lời cho bạn. Tuy nhiên, bạn phải luôn nghi ngờ và nên kiểm chứng câu trả lời của Gemini (nếu có thể)

- Khi nhận được câu hỏi, Gemini sẽ phân tích để hiểu ý bạn muốn hỏi > tìm câu trả lời từ dữ liệu có sẵn của nó, hoặc tìm kiếm thêm trên Internet để có dữ liệu cập nhật (nếu cần) > tạo ra câu trả lời “có đầu có đuôi”, có logic để gửi cho bạn.

Bài học này, chúng ta sẽ học cách đặt câu hỏi cho Gemini.

2.1 Cách giao tiếp hiệu quả

Bạn để ý, khi bạn nói chuyện với cha mẹ, thầy cô, bạn bè; bạn chỉ việc nói thẳng vào nội dung câu chuyện. Ví dụ:

- Thầy chỉ giúp em công thức tính chu vi hình chữ nhật

- Cô hướng dẫn em từng bước cách nấu món canh chua

Sau đó, bạn sẽ nhận được câu trả lời từ thầy cô.

Tuy nhiên, khi giao tiếp với Gemini sẽ khác so với khi giao tiếp với cha mẹ, thầy cô, hoặc bạn bè ở một số điểm sau:

- Gemini không biết bạn là ai: Gemini không tự động biết trình độ học vấn hay nhu cầu cụ thể của bạn (là học sinh tiểu học, sinh viên đại học hay một chuyên gia).

- Gemini không biết nó đang đóng vai là ai: Mặc định Gemini là một trợ lý chung chung, câu trả lời có thể quá phức tạp hoặc quá đơn giản.

- Cả hai (bạn và AI) đều không hiểu ngữ cảnh: Cuộc trò chuyện có thể bị nhầm lẫn về chủ đề nếu bạn không cung cấp đủ thông tin.

Như vậy, để một cuộc nói chuyện với Gemini có hiệu quả, thì bạn phải để ý 4 yếu tố sau:

Yếu tố

Mục đích

Cho biết bạn là ai?

Để Gemini biết cách dùng từ, và trình bày cho phù hợp với bạn

Gemini sẽ đóng vai là ai?

Để Gemini tìm được câu trả lời có chất lượng cao nhất

Đưa ra nội dung cần hỏi, ngữ cảnh

Cung cấp chính xác thông tin bạn muốn hỏi

Các ràng buộc cho câu trả lời

Đưa ra định dạng, độ dài, hoặc giới hạn của câu trả lời.

Chúng ta cùng thực hành để thuần thục các kỹ năng đặt câu hỏi cho Gemini.

Ví dụ 1. Bạn hỏi Gemini câu hỏi sau:

“Tôi là một học sinh. Bạn là một bác sĩ nhiều kinh nghiệm. Hãy hướng dẫn tôi cách đánh răng đúng cách. Trả lời ngắn gọn và cho tôi hình ảnh minh họa.”

Bạn đọc câu trả lời của Gemini, bạn có thấy dễ hiểu và dễ thực hiện không?

Ví dụ 2. Cũng câu hỏi trên, bạn hỏi lại Gemini câu hỏi sau:

“Tôi là một sinh viên y khoa. Bạn là một bác sĩ nhiều kinh nghiệm. Hãy hướng dẫn tôi cách đánh răng đúng cách. Giải thích chi tiết lý do tại sao lại phải làm như vậy, có hình ảnh minh họa.”

Bạn đọc câu trả lời của Gemini, cho nhận xét về câu trả lời của Gemini?

Nhắc lại: bạn nên sử dụng Gemini để giúp bạn học, tư duy chứ không làm thay công việc của bạn.

Do vậy, bạn cần phải ghi chép lại quá trình làm việc với Gemini để có kiến thức một cách hệ thống, bài bản.

2.2 Một số công cụ AI

Tèo hỏi: Tôi là một học sinh cấp 2. Nếu tôi không muốn dùng Gemini thì có bạn AI nào thay thế với chức năng tương tự không?

Gemini gợi ý:

- Dùng ChatGPT của công ty OpenAI

- Copilot của công ty Microsoft

- Perplexity AI

- QANDA

Nếu bạn là sinh viên, hoặc đang làm trong một lĩnh vực cụ thể, bạn hãy áp dụng quy tắc đặt câu hỏi phù hợp để có được câu trả lời tốt nhất.

Ví dụ, cũng với câu hỏi trên, bạn là một lập trình viên thì bạn sẽ nhận được câu trả lời rất khác.

Tôi là một lập trình viên quốc tế, đang làm việc cho một công ty của Mỹ. Bạn là một lập trình viên nhiều kinh nghiệm. Nếu tôi không muốn dùng Gemini thì có bạn AI nào thay thế với chức năng tương tự không?

Gemini gợi ý:

- Cursor

- Claude 

- Github Copilot

- Windsurf

- Perplexity AI

Hoặc,

Tôi là một sinh viên ngành điện tử, đang muốn làm việc cho một công ty của Mỹ. Bạn là chuyên gia điện tử nhiều kinh nghiệm. Nếu tôi không muốn dùng Gemini thì có bạn AI nào thay thế với chức năng tương tự không?

2.3 Bài tập và câu hỏi

Bài tập 2a. Bạn hãy dùng Gemini để làm một tài liệu chi tiết về “Vệ sinh răng miệng”.

Yêu cầu:

- Kết quả của bài tập là một tài liệu hữu ích giúp các bạn hiểu về hệ thống răng, và biết cách bảo vệ, chăm sóc răng đúng cách

- Tài liệu dài 10 trang A4

- Bao gồm: 

    + [1] Kiến thức căn bản về Răng

    + [2] Quá trình hình thành và phát triển của Răng

    + [3] Các bệnh về răng miệng hay gặp phải

    + [4] Tại sao lại bị sâu răng

    + [5] Cách phòng tránh các bệnh về răng miệng

    + [6] Một số lĩnh vực làm việc của nghề chăm sóc răng miệng

    + [7] Một số lĩnh vực nghiên cứu chuyên sâu về răng miệng

- Thực hành với việc đặt câu hỏi với: tại sao, làm thế nào, là cái gì

Bài tập 2b. Bạn đang dự định học về một lĩnh vực, chủ đề cụ thể (lập trình, điều khiển, nấu ăn, chơi đàn,...v.v). Hãy hỏi chatbot để có một lộ trình học cụ thể.

Ví dụ: tôi muốn làm việc cho Bosch thì phải học những gì? Tôi đang là sinh viên năm nhất ở Đại học đà lạt, khoa Vật Lý.

Câu hỏi 2.1 Khi hỏi chatbot (Gemini), bạn cần để ý các yếu tố sau. Phát biểu nào không đúng? A. Cho biết bạn là ai? Chatbot đóng vai trò là gì? B. Phiên bản hệ điều hành bạn đang sử dụng C. Đưa ra nội dung cần hỏi, ngữ cảnh D. Các ràng buộc cho câu trả lời

-----
Bài sau: AI thực hành (3) - Cùng học với AI