Bài 2: Những phép tính đầu tiên
Ở bài học trước, bạn đã hoàn thành việc tạo Thời khóa biểu và làm quen với các ô, chúng ta sẽ tiến thêm một bước nữa để khám phá sức mạnh thực sự của Excel: Tính toán.
Trong bài này, chúng ta sẽ không dùng Excel để viết chữ nữa mà sẽ dùng nó như một chiếc máy tính thông minh để quản lý chi tiêu cá nhân.
2.1 Phép tính thủ công
Trong Excel, để thực hiện bất kỳ phép tính nào, bạn phải gõ dấu bằng = đầu tiên. Nếu không có dấu =, Excel sẽ hiểu đó chỉ là văn bản bình thường.
Một số phép toán cơ bản:
- Cộng: +
- Trừ: -
- Nhân: *
- Chia: /
Ví dụ: Tại một ô bất kỳ, nếu bạn gõ =10+5 và nhấn Enter, kết quả sẽ hiện ra là 15.Thay vì gõ số cố định, người ta thường dùng địa chỉ ô (như A1, B2) để khi số trong ô thay đổi, kết quả sẽ tự cập nhật. Nhắc lại: địa chỉ của một ô chỉnh là chỉ số cột và hàng ô. Ví dụ: địa chỉ của một ô là A1, nghĩa là ô đó là giao nhau của cột A và hàng 1.
Thực hành: Tính tổng chi phí mua đồ dùng học tập
Giả sử bạn đi nhà sách và mua một số món đồ. Thay vì tính nhẩm, bạn hãy nhập bảng sau vào Excel để máy tính giúp.
Bảng dữ liệu mẫu
Bạn hãy nhập dữ liệu vào các ô tương ứng như bảng dưới đây:
Các bước thực hiện tính toán
Bước 1: Tính "Thành tiền" cho Bút bi
- Tại ô D1, thay vì gõ 5 * 3000, bạn hãy gõ công thức: =B1*C1
- Nhấn Enter. Kết quả sẽ hiện ra là 15000
Bước 2: Tính cho các món hàng còn lại
- Tương tự, tại ô D2, bạn gõ: =B2*C2
- Tại ô D3, bạn gõ: =B3*C3
Bước 3: Tính "Tổng cộng"
- Tại ô D4, bạn hãy cộng tất cả các ô Thành tiền lại: =D1+D2+D3
Sau khi tính xong, bạn hãy thử thay đổi số lượng Bút bi ở ô B1 từ 5 thành 10.
- Quan sát: Kết quả ở ô D1 (Thành tiền) và ô D4 (Tổng cộng) có tự động thay đổi theo không?
- Kết luận: Đây chính là lợi ích của việc dùng địa chỉ ô! Chúng ta chỉ cần thiết lập công thức một lần, Excel sẽ tự động cập nhật mọi thứ khi dữ liệu đầu vào thay đổi
Áp dụng mã giảm giá
Giả sử nhà sách có chương trình khuyến mãi: Giảm ngay 10,000đ cho tổng hóa đơn. Chúng ta sẽ thêm một ô để nhập số tiền giảm giá này.
Cập nhật bảng dữ liệu: Bạn hãy bổ sung thêm hàng số 5 và số 6 vào bảng cũ như sau:
Tại ô D6, bạn cần tính số tiền thực tế bạn phải trả sau khi đã trừ đi phần giảm giá:
- Tại ô D6, nhập công thức: =D4-D5
- Nhấn Enter
Quan sát thêm: Bây giờ, bạn hãy thử thay đổi số tiền giảm giá ở ô D5 từ 10000 thành 20000.
- Kết quả: Ô D6 sẽ ngay lập tức cập nhật con số mới mà bạn không cần viết lại công thức
- Bài học: Địa chỉ ô không chỉ dùng để nhân (số lượng x đơn giá) mà còn dùng để cộng, trừ, nhân, chia linh hoạt giữa các khu vực khác nhau trên bảng tính.
2.3 Bài tập
Bài tập này giúp các bạn làm quen với thứ tự ưu tiên của phép tính (nhân chia trước, cộng trừ sau) trong Excel.
Tính điểm trung bình môn học
Việc sử dụng địa chỉ ô rất hữu ích khi bạn muốn biết bạn cần bao nhiêu điểm ở bài kiểm tra cuối học kỳ để đạt kết quả mong muốn.
Bạn hãy nhập bảng điểm môn Toán của bạn vào các ô sau:
Các bước thực hiện
Bước 1: Tính điểm có nhân hệ số
- Tại ô D1 (Miệng): Gõ =B1*C1
- Tại ô D2 (1 tiết): Gõ =B2*C2
- Tại ô D3 (Học kỳ): Gõ =B3*C3
Bước 2: Tính điểm trung bình
Để tính điểm trung bình, bạn lấy tổng điểm đã nhân hệ số chia cho tổng hệ số.
- Tại ô D4, bạn gõ công thức: =(D1+D2+D3)/(C1+C2+C3)
- Lưu ý: bạn phải dùng dấu ngoặc đơn () để Excel hiểu rằng cần tính tổng trước rồi mới thực hiện phép chia
Dự đoán tương lai
Giả sử bạn chưa thi học kỳ và ô B3 đang để trống (bằng 0)
- Bạn hãy thử nhập các con số khác nhau (7, 8, 9, 10) vào ô B3
- Quan sát ô D4 thay đổi như thế nào